Determinants of Health System Performance in Europe: A Study Based on Clustering Analysis

Sağlık sistemi performansı, sağlık sistemi göstergeleri dışında davranışsal ve eğitimsel faktörler gibi birçok faktörden etkilenir. Bu çalışmanın amacı, davranışsal risk faktörleri ve eğitim faktörlerinin Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkelerde sağlık sistemi performansı üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Araştırmada kümeleme analizi yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle sağlık göstergeleri kullanılarak kümeleme analizi yapılmış, ardından analize davranışsal risk faktörleri ve eğitime ilişkin göstergeler dahil edilmiş ve davranışsal risk faktörleri ve eğitime ilişkin göstergelerin sağlık göstergeleri kullanılarak oluşturulan kümeleri etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Sağlık göstergeleri ile yapılan ilk kümeleme analizinde 4 küme oluşmuş, davranışsal risk faktörlerine ilişkin göstergelerin sağlık göstergelerine eklenmesi ile 5 küme oluşmuş ve son olarak eğitimsel göstergelerin sağlık göstergelerine eklenmesi ile yine 5 küme oluşmuştur. Davranışsal risk faktörlerinin ve eğitim göstergelerinin oluşan kümelerde değişikliklere neden olduğu görülmüştür. Sağlık statüsünü iyileştirmek isteyen ülkeler, davranışsal risk faktörlerinin ve eğitimin sağlık statüsü üzerindeki etkisini dikkate almalıdır.

Health system performance is influenced by many factors such as behavioral and educational factors other than health system indicators. The aim of this study was to evaluate the effects of behavioral risk factors and educational factors on the health system performance in European Union member and candidate countries. Clustering analysis method was employed in the study. Firstly, clustering analysis was performed using health indicators and then, indicators related to behavioral risk factors and education were included in the analysis and it was investigated whether indicators related to behavioral risk factors and education affected the clusters formed by using health indicators. 4 clusters were formed in the clustering analysis using the health indicators, 5 clusters were formed in the clustering analysis with the addition of indicators related to behavioral risk factors to the health indicators and finally 5 clusters were formed in the clustering analysis with the addition of indicators related to education to the health indicators. It was seen that behavioral risk factors and educational indicators caused changes in clusters formed of countries. Countries that want to improve their health status should take into account behavioral risk factors and the impact of education on health status.