TR
EN
Dispne Yönetiminde El Fanının Etkisi
Öz
Dispnenin yönetiminde farmakolojik yaklaşımların yanı sıra farklı non farmakolojik yaklaşımlar da kullanılmaktadır. Yüze soğuk hava uygulamasının 2. ve 3. trigeminal sinirlere soğutma ve hava akışı sağlayarak nefes darlığını azaltıp, egzersiz toleransını arttırdığı belirtilmiştir. Bu mekanizmanın nazal ya da hava yolu mukozasının soğutulması ya da yüz derisinin serinletilmesi ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. Farklı bir bakış açısı ise el fanının solunum afferent sinirlerinden gelen sinyallerin beyin tarafından algılanmasını değiştirerek psikolojik ve duygusal yönetimi sağladığıdır. Yapılan çalışmalarda orta ve şiddetli dispneli hastalara beş dakika boyunca, 15 cm uzaktan, burnun iki yanı ve üst dudağın üst kısımlarına fan uygulanmasının etkili bir yaklaşım olabileceği bildirilmiştir. Bazı çalışmalarda el fanı uygulamasının dispne ile birlikte solunum sayısı ve oksijen saturasyonunu da etkilediği görülmüştür. Pil ile çalışan el fanları hem ucuz hem de taşıması kolay olması ile hastaların tercih edeceği bir araçtır. El fanı uygulamasının yan etkilerinin olmaması ve uygulanabilirliğinin kolay olması hastanın yaşam kalitesini arttırabilir. Bu derlemenin amacı dispnenin yöentiminde el fanının etkisini tartışmaktır.
Anahtar Kelimeler
References
- 1. Tanaka K, Akechi T, Okuyama T, Nishiwaki Y, Uchitomi Y. Factors correlated with dyspnea in advanced lung cancer patients: organic causes and what else? J Pain Symptom Manage. 2002;23(6):490-500. http://dx.doi.org/10.1016/s0885-3924(02)00400-1
- 2. Shin JA, Kosiba JD, Traeger L, Greer JA, Temel JS, Pirl WF. Dyspnea and panic among patients with newly diagnosed non-small cell lung cancer. J Pain Symptom Manage. 2014;48(3):465-70. http://dx.doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2013.10.021
- 3. Bruera E, Schmitz B, Pither J, Neumann CM, Hanson J. The frequency and correlates of dyspnea in patients with advanced cancer. J Pain Symptom Manage. 2000;19(5):357-62. http://dx.doi.org/10.1016/S0885-3924(00)00126-3
- 4. Guirimand F, Sahut d'izarn M, Laporte L, Francillard M, Richard JF, Aegerter P. Sequential occurrence of dyspnea at the end of life in palliative care, according to the underlying cancer. Cancer Med. 2015;4(4):532-9. http://dx.doi.org/10.1002/cam4.419
- 5. Currow DC, Smith J, Davidson PM, Newton PJ, Agar MR, Abernethy AP. Do the trajectories of dyspnea differ in prevalence and intensity by diagnosis at the end of life? A consecutive cohort study. J Pain Symptom Manage. 2010;39(4):680-90. http://dx.doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2009.09.017
- 6. Thomas S, Bausewein C, Higginson I, Booth S. Breathlessness in cancer patients–implications, management and challenges. Eur J Oncol Nurs. 2011;15(5):459-69. http://dx.doi.org/10.1016/j.ejon.2010.11.013
- 7. Weingaertner V, Scheve C, Gerdes V, Schwarz-Eywill M, Prenzel R, Bausewein C, et al. Breathlessness, functional status, distress, and palliative care needs over time in patients with advanced chronic obstructive pulmonary disease or lung cancer: a cohort study. J Pain Symptom Manage. 2014;48(4):569-81. http://dx.doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2013.11.011
- 8. Bausewein C, Booth S, Gysels M, Higginson IJ. Non‐pharmacological interventions for breathlessness in advanced stages of malignant and non-malignant diseases. Cochrane Database Syst Rev. 2008. 16;(2): CD005623. http://dx.doi.org/10.1002/14651858.CD005623.pub2
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Nursing
Journal Section
Review
Publication Date
April 1, 2021
Submission Date
April 13, 2020
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2021 Volume: 12 Number: 2
EndNote
Kocatepe V, Can G (April 1, 2021) Dispne Yönetiminde El Fanının Etkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 2 537–544.
Cited By
KOAH Hastalarının Dispne Yönetiminde Kullandığı Yöntemlerin Dispne Düzeyi ve Öz Bakım Gücüne Etkisi: Maddi Durumun Aracılık Rolü
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53490/egehemsire.1246819