Serbest Mitokondriyal DNA’nın Sistemik Dolaşımdaki Rolü ve Hastalıkların Patogenezine Etkisi

Number: 3 September 1, 2020
  • Ayşe Tülay Aydınoğlu
  • Evrim Aksu Mengeş
  • Burcu Balcı Hayta
EN TR

Serbest Mitokondriyal DNA’nın Sistemik Dolaşımdaki Rolü ve Hastalıkların Patogenezine Etkisi

Öz

Mitokondri, oksidatif fosforilasyon ile ATP üretiminin yanı sıra üstlendiği görevler ile hücre canlılığının sürdürülebilmesinde merkezi öneme sahip çok işlevli bir organeldir. Organelin hücre canlılığına katkıda bulunmasında rol oynayan en temel özelliklerinden biri de kendine özgül genetik sistemidir. Mitokondriyal DNA mtDNA ’nın normal fizyolojik koşullarda organelin matriks kısmında bulunduğu, fakat gerek organel gerekse hücre hasarı olduğu durumda hücre dışı matrise salınarak serbest dolaşıma katıldığı belirtilmiştir. Özellikle son yıllarda mtDNA’ya ilişkin yapılan çalışmalar, organel genomunun dolaşımda üstlendiği roller ve hastalıklarla ilişkisi üzerine yoğunlaşmıştır. Sistemik dolaşımda serbest halde bulunan mtDNA’lar [circulating cell free mtDNA ccf-mtDNA ] bağışıklık sisteminde görevli Kalıp Tanıma Reseptörleri [Pattern Recognition Receptors PRRs ] tarafından Hasarla İlişkili Moleküler Yapılar [Damage Associated Molecular Patterns DAMPs ] olarak algılanarak pro-inflamatuar yanıt oluşumunda temel bir rol üstlenmektedir. Bu derlemede, ccf-mtDNA’nın sistemik dolaşıma katılma mekanizmaları ve etkileşimde bulunduğu yolakların detayına inilerek, bağışıklık sisteminin bir uyaranı olarak görev almasına ve hastalıklarla ilişkisine dair bilgiler özetlenmiştir

Anahtar Kelimeler

References

  1. 1. Ernster L, Schatz G. Mitochondria: A Historical Review. J Cell Biol. 1981;91:227-55. [CrossRef]
  2. 2. West AP, Shadel GS, Ghosh S. Mitochondria in Innate Immune Responses. Nat Rev Immunol 2011;11:389-492. [CrossRef]
  3. 3. Anzell AR, Maizy R, Przyklenk K, Sanderson TH. Mitochondrial Quality Control and Disease: Insights into Ischemia-Reperfusion Injury. Mol Neurobiol 2018;55:2547-64. [CrossRef]
  4. 4. Aksu E. Megakoniyal Konjenital Müsküler Distrofi Hastalığında Mitokondri Dinamiğinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış tez) Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 2017. http://www.openaccess.hacettepe. edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/3727/10156756. pdf?sequence=3&isAllowed=y
  5. 5. Pieczenik SR ve Neustadt J. Mitochondrial Dysfunction and Molecular Pathways of Disease. Exp Mol Pathol 2007;83:84-92. [CrossRef]
  6. 6. Weinberg SE, Sena LA, Chandel NS. Mitochondria in Regulation of Innate and Adaptive Immunity. Immunity 2015;17:406-17. [CrossRef]
  7. 7. West AP, Shadel GS. Mitochondrial DNA in Innate Immune Responses and Inflammatory Pathology. Nat Rev Immunol 2017;17:363-75. [CrossRef]
  8. 8. Luft R. The Development of Mitochondrial Medicine. Proc Natl Acad Sci USA 1994;91:8731-8. [CrossRef]

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Ayşe Tülay Aydınoğlu

Evrim Aksu Mengeş

Burcu Balcı Hayta

Publication Date

September 1, 2020

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Number: 3

EndNote
Aydınoğlu AT, Mengeş EA, Hayta BB (September 1, 2020) Serbest Mitokondriyal DNA’nın Sistemik Dolaşımdaki Rolü ve Hastalıkların Patogenezine Etkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3 372–379.