Dönüşümcü ve Etkileşimci Liderİzleyen İlişkilerinin Hemşirelik ve Sağlık Hizmetlerine Etkisi

Theoreticians have made great efforts to define effective leadership, and have established many theories throughout history. They first sought the key for effective leadership in the characteristics of leaders, but then they realized that followers also play an important role in the leadership process. Transformational and transactional leadership are among the modern theories that involve followers in the leadership process. In transformational leadership, leaders change and direct the followers and their values, beliefs, and expectations in line with common objectives. In transactional leadership, leaders try to direct their followers using rewards and punishments. The effective leadership behaviors of nurses, the largest work force in health institutions, are of great importance for the quality and success of health services. Therefore, nurses should improve their leadership skills by reviewing the literature on leadership. Studies report that, although transformational leadership has more positive effects on clinical outcomes than transactional leadership, it is not successful in all circumstances. They also show that effective leadership can only be achieved by balancing these two types of leadership. In this regard, this study aimed to explain transformational and transactional leadership and follower, and analyze their effects on health services

Tarih boyunca teorisyenler etkili liderliği tanımlamak için yoğun çaba harcamış ve birçok teori üretmiştir. İlk zamanlarda etkili liderliğin anahtarını liderlerin özelliklerinde arayan teorisyenler, sonrasında liderin izleyenlerinin de liderlik sürecinde önemli rol oynadığını fark etmişlerdir. Dönüşümcü transformasyonel ve etkileşimci transaksiyonel liderlik yaklaşımı da, izleyenleri liderlik sürecine dahil eden modern teorilerdendir. Dönüşümcü liderlikte, lider izleyenlerini onların değer, inanç ve beklentilerini ortak hedefler doğrultusunda değiştirerek yönlendirirken, etkileşimci liderlikte, lider izleyenlerini ödül ve cezalandırmalar ile yönlendirmeye çalışmaktadır. Sağlık kurumlarında en büyük insan gücünü oluşturan hemşirelerin etkili liderlik davranışları, hizmetin kalitesi ve başarısı için büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, hemşireler liderlik alanyazınını izleyerek etkili liderlik becerilerini geliştirmelidirler. Yapılan araştırmalarda, dönüşümcü liderliğin etkileşimci liderliğe göre klinik çıktılara daha olumlu etkileri bulunmasına rağmen her koşulda başarı sağlamayacağı, etkili liderliğe ancak her iki liderlik davranışlarının dengelenmesi ile ulaşılabileceği belirtilmektedir. Bu doğrultuda, bu derlemede dönüşümcü ve etkileşimci liderlik ve izleyen ilişkileri açıklanarak, hemşirelik ve sağlık hizmet sürecine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır