Sağlık Bilimlerine Psikolojinin Büyük Katkı Yapacağı Bir Alan: Sağlık Psikolojisi

Number: 4 December 1, 2019
  • Ayşenur Aktaş
  • Yeşim Korkut
EN TR

Sağlık Bilimlerine Psikolojinin Büyük Katkı Yapacağı Bir Alan: Sağlık Psikolojisi

Öz

Sağlık Psikolojisi, ilk kez 1978 yılında Matarazzo tarafından tanımlanmış olup sağlığın geliştirilmesi ve sürdürülmesini, hastalıkların ve ilgili işlev kayıplarının azaltılmasını ve psikoterapisini amaçlayan psikolojinin oldukça genç bir alanıdır. Kronik hastalıklara yaşam süresince artık daha sık rastlanması, zaman içinde hastalıklar üzerindeki biyolojik ve fizyolojik etkenlerin yanı sıra psikolojik faktörlerin de etkili olduğunun görülmesi, artan araştırmalar ve sağlık hizmetleri içinde psikologların daha fazla yer almaya başlaması sağlık psikolojisinin doğmasını sağlayan önemli etkenler olmuştur. Sağlık psikologları önleyici çalışmaların kadın sağlığı, yeme bozuklukları, sigarayı bırakma birimleri yanı sıra hastanelerde farklı birimlerde onkoloji, ağrı yönetimi, diyaliz , rehabilitasyon ve ağrı merkezlerinde çalışabilmektedirler. Davranışsal değerlendirmeler, klinik görüşmeler ve psikoterapötik müdahaleler yapabilmektedirler. Bununla birlikte sağlığın geliştirilmesi ve sürdürülmesi amacıyla kamu politikası çalışmalarına da katkıda bulunabilmektedirler. Üniversitelerin Psikoloji bölümlerinde, Tıp ve Sağlık Bilimleri Fakültelerinde araştırmacı, eğitimci olarak yer alabilmektedirler. Sağlık psikolojisi eğitiminde özellikle Amerika Birleşik Devletlerinde belli bir standardizasyon oluşturulmaya çalışılmaktadır. Türkiye’de çok yaygın olmamakla birlikte sağlık psikolojisi alanına yönelik yüksek lisans ve doktora eğitimleri denenmektedir. Giderek artan araştırmalar ve sağlık psikologlarının farklı düzeylerde sağlığa katkısı sayesinde alana duyulan ilgi de artmaktadır

Anahtar Kelimeler

References

  1. Matarazzo J. D. Behavioral health and behavioral medicine: Frontiers for a new health psychology. American psychologist, 1980;35:807-17.
  2. Okyayuz Ü. H. Sağlık psikolojisi. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları, 1999: 1-19.
  3. Ogden N. Sağlık Psikolojisi (G. Dirik, Çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2016: 1-14.
  4. Nezu A.M., Nezu C.M., P.A. Geller. Handbook of psychology, volume 9 health psychology, John Wiley&Sons. 2003: 5-27.
  5. Sarafino E. Health Psychology. Biophysical Interactions. New York, John Wiley & Sons, Inc, 1998.
  6. Quick J.C. Occupational health psychology: historical roots and future directions. Health Psychol. 1999;18:82-8.
  7. Campbell C. Community health psychology: promoting analysis and action for social change. Journal of health psychology. 2004;9:187- 95. [CrossRef]
  8. Hepworth J. Public health psychology: a conceptual and practical framework. J Health Psychol. 2004;9:41-54. [CrossRef]

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Ayşenur Aktaş

Yeşim Korkut

Publication Date

December 1, 2019

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2019 Number: 4

EndNote
Aktaş A, Korkut Y (December 1, 2019) Sağlık Bilimlerine Psikolojinin Büyük Katkı Yapacağı Bir Alan: Sağlık Psikolojisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 4 563–566.