Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği

Filiz Özel; Ayşe Özkraman; Fisun Şenuzun Aykar

EN TR

Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı; Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışmasını yaparak bu ölçeği ulusal literatüre kazandırmaktır.Gereç-Yöntem: Araştırmada, 13 ifadeden oluşan Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği kullanılmıştır. Öncelikle ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışmalarının yapılabilmesi için dil ve kapsam geçerlikleri yapılmış, dil ve kapsam geçerlikleri sonucunda oluşan Türkçe ölçek; iki farklı hastanede tedavi gören kronik hastalığa sahip bireylere uygulanmıştır. Bu uygulamadan elde edilen veriler, ilk olarak ölçeğin yapı geçerliğini test etmek adına yapısal eşitlik modeli kullanılarak değerlendirilmiş ve yine güvenilirlik testleri de bu veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir.Bulgular: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması sonucunda iyi derecede uyum indekslerine sahip olduğu χ=223,14, X2/sd=4,13, RMSEA=0,077, CFI=0,90, IFI=0,91, NNFI=0,90 ve NFI=0,91 ; 1 boyut ve 12 sorudan oluştuğu ortaya konulmuştur.Sonuç: Bu araştırmada, Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği’nin Türkçe versiyonu elde edilerek ulusal literatüre bu ölçeğin kazandırılmıştır

Keywords

Öz-yeterlilik,semptom yönetimi,kronik hastalıklar

References

World Health Organization (WHO). Noncommunicable diseases. Update 2017. Available from http://www.who.int/topics/ noncommunicable_diseases/en/
World Health Organization (WHO). Noncommunicable diseases country profiles 2014. Available from https://www.who.int/nmh/ publications/ncd-profiles-2014/en/
Nolte E, Knai C, McKee M. Managing chronic conditions experience in eight countries. World Health Organization 2008, on behalf of the European Observatory on Health Systems and Policies. ISBN:978 92 890 4294 9. p.1–5.
Chen MF, Wang RH, Lin KC, Hsu HY, Chen SW. Efficacy of an empowerment program for Taiwanese patients with type 2 diabetes: A randomized controlled trial. Appl Nurs Res 2015;28:366–73. [CrossRef]
self-management tool kit study. Health Promot Pract 2015;16:765– 74. [CrossRef]
Clark NM, Dodge JA. Exploring self-efficacy as a predictor of disease management. Health Educ Behav 1999;26:72–89. [CrossRef]
Lang, CA, Conrad S, Garrett L, Battistutta D, Cooksley WG, Dunne MP, Macdonald GA. Symptom prevalence and clustering of symptoms in people living with chronic hepatitis C infection. J Pain Symptom Manage 2006;31:335–44. [CrossRef]
Riazi A, Thompson AJ, Hobart JC. Self-efficacy predicts self-reported health status in multiple sclerosis. Mult Scler 2004;10:61–6. [CrossRef]

Chen MF, Wang RH, Hung SL. Predicting health promoting self-care behaviors in people with pre-diabetes by applying Bandura social learning theory. Appl Nurs Res 2015;28:299–304. [CrossRef]
Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev 1977;84:191–215. [CrossRef]
Gruber-Baldini AL, Velozo C, Romero S, Shulman LM. Validation of the PROMISÒ measures of self-efficacy for managing chronic conditions. Qual Life Res 2017;26:1915–24. [CrossRef]
Stanford Patient Education Research Center. Self-efficacy for managing chronic disease 6-item scale. Available from http:// patienteducation.stanford.edu/research/secd6.html Accessed on March 1, 2017.
Fernandez S, Chaplin W, Schoenthaler AM, Ogedegbe G. Revision and validation of the medication adherence self-efficacy scale (MASES) in hypertensive African Americans. J Behav Med 2008;31:453–62. [CrossRef]
Ogedegbe G, Mancuso CA, Allegrante JP, Charlson ME. Development and evaluation of a medication adherence self-efficacy scale in hypertensive African-American patients. J Clin Epidemiol 2003;56:520–9. [CrossRef]
Freund T, Gensichen J, Goetz K, Szecsenyi J, Mahler C. Evaluating self-efficacy for managing chronic disease: psychometric properties of the six-item self-efficacy scale in Germany. J Eval Clin Pract 2013;19:39–43. [CrossRef]
Cicerone KD, Azulay J. Perceived self-efficacy and life satisfaction after traumatic brain injury. J Head Trauma Rehabil 2007;22:257–66. [CrossRef]
Lorig K, Chastain RL, Ung E, Shoor S, Holman HR. Development and evaluation of a scale to measure perceived self-efficacy in people with arthritis. Arthritis Rheum 1989;32:37–44. [CrossRef]
Schuurmans H, Steverink N, Frieswijk N, Buunk BP, Slaets JP, Lindenberg S. How to measure self-management abilities in older people by self-report. The development of the SMAS-30. Qual Life Res 2005;14:2215–28. [CrossRef]
Gözüm S, Aksayan S. Öz etkililik-yeterlik ölçeğinin Türkçe formunun güvenilirlik ve geçerliliği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Derg 1999;2:21–35.
Gözüm S, Hacıhasanoğlu R. Reliability and validity of the Turkish adaptation of medication adherence self-efficacy scale in hypertensive patients. Eur J Cardiovasc Nurs 2009;8:129–36. [CrossRef]
Ünsal A, Kaşıkçı MK. Effect of education on perceived self-efficacy for individuals with arthritis. Int J Caring Sci 2010;3:3–11.
Yıldırım F, İlhan İÖ. The validity and reliability of the general self- efficacy scale Turkish form. Turk Psikiyatri Derg 2010;21:301–8.
İncirkuş K, Nahcivan N. Validity and reliability of the Turkish version of the self-efficacy for managing chronic disease 6-item scale 2nd International Clinical Nursing Congress, İstanbul, Türkiye, 24–27 Haziran 2015.
Büyüköztürk Ş. Testlerin Geçerlik ve Güvenirlik Analizlerinde Kullanılan Bazı İstatistikler. Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı 17. Baskı. Ankara; 2012. ss.167–82.
Jeong J. Analysis of The Factors and The Roles of HRD in Organizational Learning Styles As Identified By Key Informants At Selected Corporations in The Republic of Korea. Unpublished thesis. USA: Texas A & M University. Major Subject: Educational Human Resource Development; 2004.
Kalaycı Ş. SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara; 2009.
Sümer N. Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları 2000;3:49–74.
Cole DA. Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. J Consult Clin Psychol 1987;55:584–94. [CrossRef]
Kline RB. Principles and Practice of Structural Equation Modeling, 2nd ed. New York: The Guilford Press; 2005.
Tezbaşaran, A. Likert Tipi Ölçek Geliştirme Kılavuzu (2. baskı). Türk Psikologlar Derneği Yayını, Ankara; 1997.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Filiz Özel

Ayşe Özkraman

Fisun Şenuzun Aykar

Publication Date

March 1, 2019

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2019 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA98LB58EE

Cite

RIS / Bibtex

APA

Özel, F., Özkraman, A., & Aykar, F. Ş. (2019). Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1, 67-72. https://izlik.org/JA98LB58EE

AMA

1.Özel F, Özkraman A, Aykar FŞ. Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği. Acibadem Univ Saglik Bilim Derg. 2019;(1):67-72. https://izlik.org/JA98LB58EE

Chicago

Özel, Filiz, Ayşe Özkraman, and Fisun Şenuzun Aykar. 2019. “Bir Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik Için Semptom Yönetim Ölçeği”. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, no. 1: 67-72. https://izlik.org/JA98LB58EE.

EndNote

Özel F, Özkraman A, Aykar FŞ (March 1, 2019) Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 67–72.

IEEE

[1]F. Özel, A. Özkraman, and F. Ş. Aykar, “Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği”, Acibadem Univ Saglik Bilim Derg, no. 1, pp. 67–72, Mar. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98LB58EE

ISNAD

Özel, Filiz - Özkraman, Ayşe - Aykar, Fisun Şenuzun. “Bir Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik Için Semptom Yönetim Ölçeği”. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 1 (March 1, 2019): 67-72. https://izlik.org/JA98LB58EE.

JAMA

1.Özel F, Özkraman A, Aykar FŞ. Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği. Acibadem Univ Saglik Bilim Derg. 2019;:67–72.

MLA

Özel, Filiz, et al. “Bir Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik Için Semptom Yönetim Ölçeği”. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, no. 1, Mar. 2019, pp. 67-72, https://izlik.org/JA98LB58EE.

Vancouver

1.Filiz Özel, Ayşe Özkraman, Fisun Şenuzun Aykar. Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği. Acibadem Univ Saglik Bilim Derg [Internet]. 2019 Mar. 1;(1):67-72. Available from: https://izlik.org/JA98LB58EE

The Validity and Reliability Study: The Symptom Management Scale For Self-Efficacy

Abstract

Keywords

Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Öz-Yeterlik için Semptom Yönetim Ölçeği

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite